Arbeidsvoorwaarden blijven overeind ondanks crisis

De wereldwijde economische crisis heeft niet gezorgd voor een massale versobering van de arbeidsvoorwaarden. 85% van de werkgevers heeft zelfs helemaal geen veranderingen aangebracht. Dit blijkt uit de ArbeidsvoorwaardenSurvey 2010 van Mercer en Centraal Beheer Achmea waarvoor ongeveer 1200 werkgevers zijn ondervraagd.In de afgelopen periode heeft slechts 15% van de werkgevers veranderingen in de arbeidsvoorwaarden doorgevoerd. Dit zijn niet alleen verlagingen en versoberingen. Bij ruim 20% van de werkgevers die veranderingen hebben aangebracht, zijn zelfs de vaste salarissen verhoogd en bij ongeveer 25% zijn de flexibiliseringsmogelijkheden verruimd. Opvallend is dat ondanks de turbulente tijden in pensioenland de pensioenregeling bij ruim 10% is verbeterd. Daar staat tegenover dat de leaseregeling bij bijna 30% is versoberd en dat bij ruim 15% de variabele salarissen zijn verlaagd.

Bij ruim de helft van de bedrijven is geen werkgelegenheid verloren gegaan, terwijl 9% van de werkgevers een toename zag, in hoofdzaak veroorzaakt door een toename van de productie. Bij iets meer dan 36% ging werkgelegenheid verloren, maar bijna 70% van deze werkgevers verwacht dat de arbeidsplaatsen die verloren zijn gegaan, weer geheel of gedeeltelijk terugkomen. Ruim 18% spreekt echter over een definitief verlies. Hoewel ruim 35% van de werkgevers in de komende twee jaar een toename van arbeidsplaatsen binnen zijn onderneming verwacht, denkt ruim 17% nog te worden geconfronteerd met een verlies aan werkgelegenheid. Dit laatste doet zich met name voor in de non-profitsector, het bank- en verzekeringswezen en de overheid.

Werkgevers zijn zich de afgelopen jaren meer bewust geworden van de mogelijke gevolgen van de verwachte schaarste op de arbeidsmarkt voor hun bedrijf. Bijna 75% van de werkgevers verwacht in de nabije toekomst hiermee te worden geconfronteerd. Vlak voor de recessie verwachtte nog meer dan de helft pas op middellange of lange termijn te maken te krijgen met ontgroening en vergrijzing. Rogier ten Kate, arbeidsvoorwaardenspecialist van Centraal Beheer Achmea: ‘Werkgevers zullen zich moeten aanpassen aan de veranderende arbeidsmarkt. Dat betekent onder andere flexibelere arbeidsvoorwaarden om in te spelen op de vergrijzing.’

Nieuwe werken populair bij kleinbedrijf
Meer dan tweederde van de respondenten heeft ‘Het nieuwe werken’ ingevoerd, waarbij werknemers in meer of mindere mate de mogelijkheid hebben zelf te bepalen waar en wanneer zij hun werkzaamheden verrichten. Gemiddeld maakt echter slechts 32% van hun werknemers hiervan gebruik. Opvallend is dat juist bij de werkgevers met minder dan 20 werknemers in dienst, op dit moment het meest gebruik wordt gemaakt van deze mogelijkheid. Peter Conneman, arbeidsmarktdeskundige bij Mercer: ‘De van zijn werkgever afhankelijke werknemer met ‘eeuwige trouw’ die zijn werkzaamheden verrichte vanaf een vaste werkplek heeft plaats gemaakt voor een zelfstandig individu die een gezond evenwicht nastreeft tussen werk, privé en zorgtaken. Arbeidsrelaties duren korter, deeltijddienstverbanden nemen toe, net als het aantal ZZP-ers.’

Ruim de helft van de ondervraagde werkgevers maakt op dit moment gebruik van ZZP-ers. Zij worden het meest ingezet in de productiesfeer (40%) en de ondersteunende diensten (30%) en minder in onderzoek en ontwikkeling (8%) of op strategisch niveau (7%). Werkgevers voelen zich niet of nauwelijks verantwoordelijk voor het pensioen van de ZZP-er respectievelijk diens scholing en opleiding. Ten Kate: ‘Dat zou wel eens kunnen gaan veranderen naar mate de schaarste op de arbeidsmarkt toeneemt.’

Bron: Mercer